Spadek po rodzicach: jak załatwić formalności? Poradnik taty

Spadek po rodzicach — najważniejsze informacje w pigułce

Spadek po rodzicach to ogół praw i obowiązków majątkowych, które przechodzą na dzieci w chwili śmierci rodzica. Proces ten wymaga uregulowania kwestii prawnych, aby majątek mógł zostać formalnie przejęty przez osoby do tego uprawnione.

Kiedy sam przechodziłem przez ten temat, zrozumiałem, że spadek po rodzicach jak załatwić formalności to kwestia, której nie da się przeskoczyć bez odrobiny cierpliwości. Pierwszym krokiem jest zawsze ustalenie kręgu osób, które dziedziczą, czyli ustalenie, kto dokładnie jest spadkobiercą. W polskim prawie mamy dwie główne drogi, aby to potwierdzić: wizytę u notariusza lub sprawę w sądzie. Notariusz to zazwyczaj szybsza opcja, jeśli wszyscy w rodzinie jesteśmy zgodni co do podziału majątku, natomiast droga sądowa jest konieczna, gdy pojawiają się jakiekolwiek wątpliwości lub konflikty między rodzeństwem.

Pamiętaj, że jako spadkobierca nie przejmujesz tylko aktywów, czyli pieniędzy czy nieruchomości, ale również ewentualne długi. Dlatego tak ważne jest, aby na samym początku sprawdzić stan majątku. Nie panikuj, jeśli na początku gubisz się w tych wszystkich urzędowych pismach. Każdy z nas przez to przechodzi, a kluczem jest spokojne zebranie dokumentów, takich jak akt zgonu, i podjęcie decyzji o wyborze ścieżki prawnej. To nie jest tylko kwestia papierologii, ale często ostatnia rzecz, którą możemy zrobić dla naszych rodziców, porządkując ich sprawy z szacunkiem i rozwagą.

Kto dziedziczy majątek po rodzicach?

W pierwszej kolejności dzieci oraz małżonek zmarłego dziedziczą majątek w częściach równych, co wynika bezpośrednio z przepisów o dziedziczeniu ustawowym.

Kiedy w rodzinie dochodzi do odejścia rodzica, prawo jasno wskazuje, kto ma prawo do przejęcia jego majątku. Jeśli zmarły nie zostawił testamentu, wchodzi w życie tak zwane dziedziczenie ustawowe. To najbardziej powszechny scenariusz, w którym ustawodawca dba o to, aby najbliżsi członkowie rodziny zostali zabezpieczeni. Zasada jest prosta: majątek dzielony jest między grupę osób najbliższych, przy czym prawo stawia na pierwszym miejscu właśnie małżonka oraz potomstwo.

Dla nas, jako ojców, ważne jest zrozumienie, że udział małżonka nie może być mniejszy niż jedna czwarta całości spadku. Reszta przypada na dzieci oraz małżonka w równych częściach. Oznacza to, że jeśli rodzic pozostawił po sobie żonę i dwójkę dzieci, każdy z nich otrzymuje jedną trzecią majątku. Taki podział ma na celu sprawiedliwe rozdzielenie dorobku życia rodzica pomiędzy tych, którzy byli z nim najbliżej.

Oto jak wygląda kolejność dziedziczenia w praktyce, gdy mówimy o najbliższej rodzinie:

Małżonek zmarłego – zawsze powołany do spadku w pierwszej grupie.
Dzieci zmarłego – dziedziczą w pierwszej kolejności dzieci, otrzymując majątek w równych częściach.
Wnuki – wchodzą do gry, jeśli dziecko zmarłego nie dożyło otwarcia spadku (dziedziczą część, która przysługiwałaby ich rodzicowi).
Rodzice zmarłego – dziedziczą tylko wtedy, gdy zmarły nie posiadał dzieci ani wnuków.
Rodzeństwo zmarłego – dziedziczy w sytuacji, gdy brak jest zstępnych, małżonka oraz rodziców.
Dziadkowie zmarłego – mogą dziedziczyć w dalszej kolejności, jeśli nie ma nikogo z wyżej wymienionych grup.
Gmina lub Skarb Państwa – stają się spadkobiercami dopiero w ostateczności, gdy nikt z rodziny nie może lub nie chce przyjąć spadku.

Pamiętajcie, że sytuacja komplikuje się, gdy w grę wchodzą dzieci z różnych związków lub brak małżonka. Wtedy udziały są przeliczane proporcjonalnie, ale fundament pozostaje ten sam: prawo chroni przede wszystkim najbliższą rodzinę. Warto mieć tę wiedzę z tyłu głowy, żeby w trudnych chwilach nie musieć przebijać się przez gąszcz przepisów bez podstawowego rozeznania.

Drogi do potwierdzenia praw do spadku

Kiedy emocje po stracie rodziców nieco opadną, przychodzi czas na formalności. Jako ojcowie wiemy, że papierkowa robota to ostatnia rzecz, na którą mamy ochotę, ale przejść przez to trzeba. Mamy dwie główne ścieżki, aby oficjalnie potwierdzić swoje prawa do majątku.

Notariusz – droga ekspresowa. Jeśli w rodzinie panuje zgoda, a wszyscy spadkobiercy stawiają się u notariusza osobiście, to najszybsza opcja. Notariusz sporządza akt poświadczenia dziedziczenia, który ma taką samą moc prawną jak orzeczenie sądu. To idealne rozwiązanie, gdy chcemy szybko załatwić sprawy w banku czy księgach wieczystych.
Sąd – droga dla trudniejszych spraw. Wniosek o stwierdzenie nabycia spadku składamy w sądzie rejonowym, gdy między rodzeństwem nie ma pełnego porozumienia, ktoś nie może stawić się u notariusza lub gdy istnieją wątpliwości co do treści testamentu. Sąd rozstrzyga spory, ale musimy uzbroić się w cierpliwość, bo terminy bywają odległe.
Kiedy wybrać kancelarię? Jeśli czujesz, że kwestie prawne cię przerastają lub sprawa jest skomplikowana (np. niejasne zapisy w testamencie), profesjonalna kancelaria prawna pomoże przygotować dokumenty tak, aby uniknąć błędów, które mogłyby opóźnić całą procedurę.
Koszt i czas. Wizyta u notariusza jest droższa niż opłata sądowa, ale zaoszczędzony czas często jest tego wart. Sąd to koszt rzędu kilkuset złotych, jednak czekanie na termin rozprawy trwa miesiącami.
Kompletność dokumentów. Niezależnie od wybranej drogi, musisz mieć akt zgonu rodzica oraz akty urodzenia (lub małżeństwa) spadkobierców. Bez tych papierów ani notariusz, ani sąd nie ruszą z miejsca.
Ważność poświadczenia dziedziczenia. Pamiętaj, że dokument uzyskany u notariusza jest ostateczny. Po jego zarejestrowaniu w rejestrze spadkowym, stajesz się pełnoprawnym właścicielem udziałów w spadku, co otwiera drogę do dalszych działań, takich jak dział spadku czy sprzedaż nieruchomości.

Wybór zależy od Waszej sytuacji rodzinnej. Jeśli z rodzeństwem jesteście w dobrych relacjach, nie komplikujcie sobie życia – idźcie do notariusza. Jeśli jednak w grę wchodzą konflikty lub niejasności, sąd pozostaje jedynym obiektywnym arbitrem.

Co jeśli rodzic zostawił testament?

Testament zmienia zasady gry, ponieważ pozwala spadkodawcy samodzielnie zdecydować, kto otrzyma jego majątek, jednak nie oznacza to całkowitej dowolności w pomijaniu najbliższych.

Jako ojcowie często myślimy o zabezpieczeniu przyszłości naszych dzieci, ale bywa i tak, że to my stajemy przed sytuacją, w której rodzic w ostatniej woli rozporządził majątkiem inaczej, niż zakładaliśmy. Testament to dokument, który ma pierwszeństwo przed ustawowym porządkiem dziedziczenia. Jeśli rodzic go sporządził, to właśnie zapisy w nim zawarte wskazują, kto staje się właścicielem nieruchomości, oszczędności czy innych dóbr.

Zdarza się, że w testamencie zostajemy pominięci lub otrzymujemy znacznie mniej, niż wynikałoby to z podziału ustawowego. W takiej sytuacji polskie prawo przychodzi z pomocą, chroniąc najbliższych członków rodziny przed całkowitym wykluczeniem. Mechanizmem, który pozwala domagać się części majątku, jest zachowek. To swego rodzaju finansowa „poduszka bezpieczeństwa”, która gwarantuje dzieciom konkretną kwotę pieniędzy, nawet jeśli w testamencie zapisano cały majątek komuś innemu.

Oto co musisz wiedzieć o dziedziczeniu testamentowym i swoich uprawnieniach:

Testament musi zostać sporządzony w odpowiedniej formie, zazwyczaj notarialnej lub własnoręcznej, aby był ważny.
Spadkodawca może w testamencie powołać do spadku dowolną osobę, nawet kogoś spoza rodziny.
Pominięcie dziecka w testamencie nie pozbawia go automatycznie prawa do majątku, jeśli przysługuje mu zachowek.
Prawo do zachowku to roszczenie o zapłatę określonej sumy pieniężnej, a nie o konkretny składnik majątku.
Wysokość zachowku po rodzicach wynosi zazwyczaj połowę tego, co otrzymałbyś w przypadku dziedziczenia ustawowego (a jeśli jesteś trwale niezdolny do pracy lub małoletni – dwie trzecie).
Roszczenie o zachowek przedawnia się z upływem 5 lat od ogłoszenia testamentu.
Możesz odrzucić spadek, ale nawet wtedy prawo do zachowku może pozostać aktualne.
Jeśli testament został sporządzony pod przymusem lub przez osobę nieświadomą, można próbować podważyć jego ważność w sądzie.
Warto sprawdzić, czy w skład spadku nie wchodziły darowizny poczynione przez rodzica przed śmiercią, gdyż mogą one być doliczone do substratu zachowku.

Formalności w urzędzie skarbowym

Kiedy już uporasz się z sądem lub notariuszem, przychodzi czas na wizytę w urzędzie skarbowym. Jako ojcowie często odkładamy takie rzeczy na później, ale w tym przypadku czas gra na naszą niekorzyść. Jeśli chcesz skorzystać ze zwolnienia z podatku od spadków i darowizn, musisz działać sprawnie.

Złóż druk SD-Z2: To najważniejszy dokument, który zgłasza nabycie majątku przez najbliższą rodzinę. Znajdziesz go na stronie rządowej lub w każdej placówce skarbówki.
Pilnuj terminu 6 miesięcy: Masz dokładnie 6 miesięcy od dnia uprawomocnienia się postanowienia sądu lub zarejestrowania aktu poświadczenia dziedziczenia u notariusza na zgłoszenie spadku do urzędu skarbowego. Przekroczenie tego czasu oznacza, że będziesz musiał zapłacić podatek na ogólnych zasadach.
Sprawdź właściwy urząd: Zgłoszenie kierujesz do urzędu skarbowego właściwego dla Twojego miejsca zamieszkania w dniu nabycia spadku, a nie tam, gdzie mieszkał rodzic.
Dołącz dokumenty: Do formularza SD-Z2 koniecznie dołącz kopię postanowienia sądu o nabyciu spadku lub wypis aktu poświadczenia dziedziczenia sporządzonego przez notariusza.
Wyślij przez e-Urząd Skarbowy: Jeśli masz profil zaufany lub podpis kwalifikowany, załatwisz to online bez wychodzenia z domu. To duża oszczędność czasu dla zabieganego taty.
Zadbaj o dowody nadania: Jeśli wysyłasz dokumenty pocztą, zawsze rób to listem poleconym za zwrotnym potwierdzeniem odbioru. W urzędowych sprawach papier z pieczątką to jedyny pewny dowód.
Pamiętaj o zerowej stawce: Jako dziecko zmarłego rodzica należysz do tzw. zerowej grupy podatkowej. Jeśli dopełnisz formalności w ciągu 6 miesięcy, nie zapłacisz ani grosza podatku od odziedziczonego majątku.
Doprecyzuj składniki majątku: W zgłoszeniu musisz dokładnie opisać, co odziedziczyłeś – czy to mieszkanie, samochód, czy środki na koncie bankowym. Nie musisz wyceniać wszystkiego co do złotówki, ale warto podać szacunkową wartość rynkową.

Pamiętaj, że nawet jeśli dziedziczysz tylko część nieruchomości, zgłoszenie jest niezbędne. Nie czekaj do ostatniej chwili, bo w urzędach bywa różnie, a zgubienie terminu może Cię słono kosztować.

Dział spadku i podział nieruchomości

Kiedy kurz po formalnościach w urzędzie opadnie, zostajemy z konkretnym wyzwaniem: jak podzielić to, co po sobie zostawili rodzice, żeby nikt nie poczuł się pokrzywdzony? Dział spadku to moment, w którym teoria spotyka się z praktyką, zwłaszcza gdy w grę wchodzi nieruchomość, w której spędziliśmy dzieciństwo. Oto jak podejść do tego z głową, żeby rodzinne relacje przetrwały próbę czasu:

Ustalenie wartości majątku: Pierwszym krokiem jest rzetelna wycena. Jeśli mieszkanie po rodzicach ma być przedmiotem podziału, warto wynająć rzeczoznawcę. Unikniecie wtedy kłótni o to, czy lokal jest wart pół miliona, czy może znacznie więcej.
Zgodny podział majątku: Jeśli z rodzeństwem macie podobne podejście, najprościej załatwić wszystko u notariusza. To oszczędność czasu i nerwów – spisujecie umowę, w której wszystko jest czarno na białym.
Sądowa droga podziału: Gdy nie ma zgody, sprawa trafia do sądu. To długa droga, ale czasem konieczna, gdy jedna strona blokuje jakiekolwiek decyzje.
Spłata udziałów: Często jeden z braci chce przejąć dom, a reszta woli gotówkę. Wtedy ten, który zostaje w nieruchomości, musi spłacić pozostałych w częściach równych, chyba że ustalicie inaczej.
Fizyczny podział nieruchomości: Jeśli dom jest duży, czasem da się go podzielić na dwa niezależne mieszkania z osobnymi wejściami. Wymaga to jednak spełnienia wymogów technicznych i prawnej zgody na wydzielenie lokali.
Sprzedaż i podział gotówki: Najczystsze rozwiązanie. Sprzedajecie mieszkanie po rodzicach na wolnym rynku, a uzyskaną kwotę dzielicie w częściach równych między spadkobierców. Każdy bierze swoją działkę i zaczyna inwestować po swojemu.
Zniesienie współwłasności: Pamiętajcie, że dopóki nie przeprowadzicie formalnego działu spadku, jesteście współwłaścicielami. Oznacza to, że za wszelkie naprawy czy podatki odpowiadacie solidarnie, co bywa uciążliwe przy starszym budownictwie.
Rozliczenie nakładów: Jeśli przez lata to Ty opłacałeś remonty dachu czy wymianę pieca w rodzinnym domu, masz prawo domagać się zwrotu tych kosztów przed finalnym podziałem. Nie bójcie się o tym rozmawiać przy stole, zamiast dusić to w sobie.

Sytuacje szczególne w procesie spadkowym

Gdy umiera jeden z rodziców: W takiej sytuacji majątek najpierw trafia do żyjącego małżonka oraz dzieci. Pamiętaj, że spadek po ojcu (lub mamie) nie zawsze oznacza automatyczne przejęcie wszystkich przedmiotów. Jeśli rodzice mieli wspólnotę majątkową, najpierw wyodrębnia się udział zmarłego, a dopiero potem dzieli się go między spadkobierców.
Śmierć rodzeństwa: Jeśli Twój brat lub siostra zmarli przed rodzicem, ich udział w spadku nie przepada. Przechodzi on na ich dzieci, czyli Twoich siostrzeńców lub bratanków. Każdy z nich staje się wtedy spadkobiercą w miejsce swojego rodzica.
Odrzucenie spadku: Czasem długi przewyższają majątek. Odrzucenie spadku to prawo, a nie obowiązek. Masz na to 6 miesięcy od momentu, gdy dowiedziałeś się o swoim tytule powołania do spadku. Zrób to u notariusza lub w sądzie, zanim zaczniesz cokolwiek spłacać, bo przyjęcie nawet złotówki może zostać uznane za akceptację spadku.
Zstępny i jego prawa: Zstępny, czyli w prostych słowach dziecko, wnuk lub prawnuk, jest zawsze w pierwszej kolejności do dziedziczenia. Jeśli nie ma testamentu, to właśnie zstępni dzielą się majątkiem po równo. Nawet jeśli rodzic pominął Cię w testamencie, jako zstępny masz prawo ubiegać się o zachowek.
Wydziedziczenie: To drastyczny krok, który rodzic może podjąć w testamencie. Pozbawia on spadkobiercę prawa do zachowku, ale musi być poparty konkretnym powodem, np. uporczywym niedopełnianiem obowiązków rodzinnych wobec rodzica.
Zrzeczenie się dziedziczenia: To umowa zawierana jeszcze za życia rodzica. Jeśli podpiszesz taki dokument u notariusza, stajesz się dla prawa osobą, która nie dożyła otwarcia spadku. Nie dziedziczysz wtedy nic, a Twoje dzieci również nie wchodzą w Twoje miejsce.
Przyjęcie spadku z dobrodziejstwem inwentarza: Jeśli nie masz pewności co do stanu finansów rodziców, to najbezpieczniejsza opcja. Oznacza ona, że odpowiadasz za długi spadkowe tylko do wysokości wartości majątku, który przejąłeś. Nie ryzykujesz wtedy własnych pieniędzy czy oszczędności na przyszłość dzieci.
Niepełnoletni spadkobiercy: Jeśli Twoje dziecko dziedziczy po dziadkach, jako rodzic reprezentujesz je w procesie. Jednak przy odrzucaniu spadku w imieniu małoletniego, musisz uzyskać zgodę sądu rodzinnego. To dodatkowa papierologia, ale konieczna, by chronić interesy najmłodszych.

FAQ: Najczęstsze pytania o spadek po rodzicach

Czy muszę płacić podatek od spadku po rodzicach? Jako dzieci należymy do tzw. zerowej grupy podatkowej. Jeśli zgłosisz nabycie majątku do urzędu skarbowego na formularzu SD-Z2 w ciągu 6 miesięcy, będziesz całkowicie zwolniony z podatku.
Co się stanie, jeśli nie złożę oświadczenia o przyjęciu lub odrzuceniu spadku w terminie 6 miesięcy? Zgodnie z kodeksem cywilnym, od 2015 roku brak reakcji oznacza tzw. przyjęcie spadku z dobrodziejstwem inwentarza. Oznacza to, że odpowiadasz za długi zmarłego tylko do wysokości wartości tego, co po nim odziedziczyłeś. Nie ryzykujesz już własnym domem czy oszczędnościami.
Kto ma pierwszeństwo w dziedziczeniu? W pierwszej kolejności dziedziczyć może małżonek oraz dzieci zmarłego. Jeśli rodzic nie pozostawił testamentu, dzielą się oni majątkiem po równo.
Co w sytuacji, gdy moje rodzeństwo zmarło przed rodzicem? Wtedy w miejsce zmarłego brata lub siostry wchodzą ich dzieci, czyli Twoi siostrzeńcy lub bratankowie. Oni przejmują udział w spadku, który przypadałby ich rodzicowi.
Czy mogę odrzucić spadek, jeśli wiem, że rodzic zostawił same długi? Tak, masz na to 6 miesięcy od dnia, w którym dowiedziałeś się o tytule swojego powołania do spadku. Odrzucenie odbywa się przed notariuszem lub sądem. Pamiętaj, że odrzucając spadek, wyłączasz też swoje dzieci z dziedziczenia, chyba że one również złożą stosowne oświadczenia.
Czy każdy składnik majątku musi być wyceniony? Tak, w sprawach spadkowych kluczowa jest wartość rynkowa przedmiotów. Jeśli w skład masy wchodzi nieruchomość lub auto, warto mieć aktualną wycenę, aby uniknąć konfliktów przy późniejszym podziale między rodzeństwem.
Czy testament zmienia zasady dziedziczenia? Testament jest ważny, ale nie całkowicie dowolny. Jeśli rodzic pominął w nim dzieci, mają one prawo do zachowku. To zabezpieczenie finansowe, które pozwala dochodzić swojej części, nawet jeśli w testamencie zostaliśmy pominięci.

Najczęściej zadawane pytania

Czy trzeba płacić podatek od spadku po rodzicach?

Jako najbliższa rodzina, czyli dzieci, jesteście zwolnieni z podatku od spadków i darowizn, niezależnie od wartości majątku. Aby jednak skorzystać z tego przywileju, musicie zgłosić nabycie spadku do właściwego urzędu skarbowego na formularzu SD-Z2. Macie na to dokładnie sześć miesięcy od dnia uprawomocnienia się postanowienia sądu o stwierdzeniu nabycia spadku lub zarejestrowania aktu poświadczenia dziedziczenia u notariusza. Niedopełnienie tego obowiązku w terminie sprawi, że fiskus naliczy podatek na zasadach ogólnych, co przy większym majątku może być bardzo kosztownym błędem, którego łatwo uniknąć.

Czy po śmierci rodzica trzeba przeprowadzić postępowanie spadkowe?

Formalnie prawo nie narzuca sztywnego terminu na przeprowadzenie sprawy spadkowej, ale w praktyce jest to niezbędne, aby uporządkować sprawy majątkowe. Bez uzyskania sądowego stwierdzenia nabycia spadku lub notarialnego aktu poświadczenia dziedziczenia nie przepiszecie na siebie mieszkania, nie zamkniecie kont bankowych rodzica ani nie sprzedacie odziedziczonego samochodu. Dokument ten jest kluczowy, by oficjalnie potwierdzić, że to wy jesteście spadkobiercami. Jeśli w skład masy spadkowej wchodzą nieruchomości lub pojazdy, przeprowadzenie procedury spadkowej jest koniecznością, aby móc swobodnie dysponować majątkiem i uniknąć problemów w urzędach czy bankach.

Jak dzieli się spadek po rodzicach?

Jeśli rodzic nie zostawił testamentu, obowiązuje dziedziczenie ustawowe. W pierwszej kolejności majątek dzielony jest w równych częściach między małżonka oraz dzieci zmarłego. Ważne jest jednak, że udział małżonka nie może być mniejszy niż jedna czwarta całości. Jeśli rodzic był wdowcem lub rozwodnikiem, cały majątek przypada dzieciom w częściach równych. W przypadku, gdy któreś z dzieci zmarło wcześniej, jego część przypada jego dzieciom, czyli wnukom zmarłego. Taki podział majątku jest jasny i przejrzysty, jednak jeśli chcecie inaczej rozdzielić składniki majątku, możecie dokonać umownego działu spadku po zakończeniu sprawy.

Kto ma pierwszeństwo do spadku po rodzicach?

W pierwszej grupie spadkowej, zgodnie z przepisami, znajdują się małżonkowie oraz zstępni, czyli dzieci. To oni dziedziczą w pierwszej kolejności. Jeśli rodzic nie pozostawił małżonka, całość majątku przypada dzieciom. W sytuacji, gdy rodzic nie miał dzieci, do dziedziczenia dochodzą rodzice zmarłego. Dopiero w dalszej kolejności, gdy brak jest zstępnych, małżonka i rodziców, spadek przypada rodzeństwu zmarłego. Warto pamiętać, że jeśli rodzic sporządził testament, kolejność dziedziczenia ustawowego zostaje zmieniona zgodnie z jego wolą, chyba że pojawią się roszczenia o zachowek dla osób pominiętych w testamencie.

A co stanie się, gdy w ciągu 6 miesięcy nie złożysz oświadczenia o przyjęciu lub odrzuceniu spadku?

Od 2015 roku przepisy są bardzo korzystne dla spadkobierców. Jeśli w ciągu sześciu miesięcy od dnia, w którym dowiedzieliście się o śmierci rodzica, nie złożycie żadnego oświadczenia, automatycznie przyjmujecie spadek z dobrodziejstwem inwentarza. Oznacza to, że odpowiadacie za długi spadkowe tylko do wysokości wartości majątku, który otrzymaliście. Nie musicie więc obawiać się, że długi rodzica przewyższą to, co po nim odziedziczyliście. To ogromne ułatwienie, które chroni was przed osobistą odpowiedzialnością finansową za zobowiązania, o których mogliście nie mieć pojęcia w trudnym czasie żałoby.

A co, jeśli rodzic zostawił testament?

Testament ma pierwszeństwo przed dziedziczeniem ustawowym. Jeśli rodzic go sporządził, majątek zostanie rozdzielony zgodnie z jego ostatnią wolą. Może on zapisać wszystko jednej osobie lub podzielić majątek w dowolny sposób między wybrane osoby, niekoniecznie z rodziny. Jednak nawet jeśli zostaniecie pominięci w testamencie, jako dzieci macie prawo do zachowku. Jest to roszczenie pieniężne, które pozwala dochodzić wypłaty części wartości majątku, jaka przysługiwałaby wam przy dziedziczeniu ustawowym. Testament nie zamyka więc całkowicie drogi do uzyskania części spadku, jeśli czujecie się pokrzywdzeni przez decyzję zmarłego rodzica.